Αυτό το εκρηκτικό κοκτέιλ οδήγησε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις να βγουν στους δρόμους τις προηγούμενες ημέρες, με τις διαμαρτυρίες σε κάποιες περιπτώσεις να μετατρέπονται σε βίαιες συγκρούσεις.
Σε ένα εκρηκτικό ντόμινο κοινωνικών αντιδράσεων εξελίσσεται το κύμα ακρίβειας που σαρώνει την Ευρώπη, με τη μία χώρα μετά την άλλη να παραδίδεται σε μαζικές διαδηλώσεις και σκληρές συγκρούσεις.
Χιλιάδες πολίτες ξεχύθηκαν στους δρόμους των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων τις προηγούμενες ημέρες, εκφράζοντας την οργή τους για την οικονομική ασφυξία που βιώνουν τα νοικοκυριά.
Από το Παρίσι και τις Βρυξέλλες μέχρι το Μιλάνο και τη Λισαβόνα, οι διαδηλώσεις για το κόστος διαβίωσης, τα απλησίαστα ενοίκια και τους καθηλωμένους μισθούς συνθέτουν το σκηνικό ενός γενικευμένου κοινωνικού αναβρασμού.
Η χώρα μας, δεν απέχει πολύ από το να βιώσει παρόμοιες αντιδράσεις. Αν και δεν έχουν καταγραφεί οι βίαιες εικόνες του εξωτερικού, η Ελλάδα βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» της ακρίβειας.
Ελλάδα: Έρχονται απεργιακές κινητοποίησες
Οι Έλληνες καταναλωτές βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να εξανεμίζεται, εγκλωβισμένοι σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ χαμηλών αμοιβών και υπέρογκων ενοικίων που καθιστά την καθημερινή επιβίωση άθλο.
Την περασμένη Τρίτη φοιτητές έστησαν σκηνές στην πλατεία Συντάγματος, υιοθετώντας τις ίδιες δυναμικές μορφές αγώνα που είδαμε πρόσφατα στους γαλλικούς δρόμους. Με κεντρικό σύνθημα «Το κόστος σπουδών και στέγασης έχει ξεφύγει – Μέτρα στήριξης τώρα!», οι φοιτητές κατήγγειλαν ότι η ακρίβεια, οι υψηλές τιμές των ενοικίων και τα αυξημένα έξοδα της καθημερινότητας δυσκολεύουν ολοένα περισσότερο την πρόσβαση και την παραμονή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στα έξοδα διαβίωσης, το ρεύμα, τη διατροφή και τις μετακινήσεις, ολοένα και περισσότεροι φοιτητές αναγκάζονται να εργαστούν παράλληλα με τις σπουδές τους.
Η σκυτάλη των κινητοποιήσεων περνά στις 21 Οκτωβρίου στους δασκάλους, οι οποίοι προχωρούν σε 24ωρη πανεκπαιδευτική απεργία. Συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Σάμο και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Βασικό αίτημα των εκπαιδευτικών είναι οι ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, καθώς και η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού. Μεταξύ των διεκδικήσεών τους περιλαμβάνονται, επίσης, μέτρα στήριξης για τη στέγαση, η δωρεάν μετακίνηση από και προς τις σχολικές μονάδες, καθώς και η βελτίωση των όρων εργασίας και η προστασία των εκπαιδευτικών κατά την άσκηση του παιδαγωγικού τους έργου.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα χιλιάδες κενά εκπαιδευτικών, τα οποία, σύμφωνα με τη ΔΟΕ, οδηγούν σε συγχωνεύσεις και συμπτύξεις τμημάτων, υποχρεωτικές υπερωρίες και μετακινήσεις μαθητών. Παράλληλα, θέτει ως προτεραιότητα την ασφάλεια των σχολικών κτιρίων, ζητώντας επαρκή κρατική χρηματοδότηση για τη συντήρηση των υποδομών και τη λήψη των απαραίτητων μέτρων προστασίας μαθητών και εκπαιδευτικών.
Γαλλία: Η οργή ξεχείλισε
Στη Γαλλία, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις στις οποίες συμμετείχαν φοιτητές και άλλες ομάδες που διαμαρτύρονταν για το κόστος διαβίωσης και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Πολλοί διαδήλωσαν ειρηνικά, αλλά ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δεσμεύτηκε να θεωρήσει υπεύθυνους όσους «επιδίωξαν να ρίξουν τη Δημοκρατία» αφού ορισμένες συγκεντρώσεις κατέληξαν σε λεηλασίες και ταραχές σε μεγάλες πόλεις, με περίπου 1.500 καταστήματα και λιανοπωλητές να έχουν υποστεί ζημιές.
Το κόστος για τις επιχειρήσεις θα ανέλθει σε «αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ», δήλωσε στην τηλεόραση LCI ο Alexandre Bompard, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Λιανικής και Εμπορίου, προσθέτοντας ότι είναι πολύ νωρίς για να δοθεί ένα ακριβές ποσό.
Το δημαρχείο της Λιμόζ τυλίχτηκε στις φλόγες, όπως και το εμβληματικό τουριστικό γραφείο στην πλατεία Μπελκούρ στη Λυών.
Βέλγιο: «Δεν είναι πλέον απλή διαμαρτυρία»
Στο Βέλγιο, η αστυνομία συγκρούστηκε με διαδηλωτές στις Βρυξέλλες και τη Λιέγη κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών για το κόστος ζωής. Μαθητές λυκείου είχαν επίσης διαδηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες κατά του αυξανόμενου κόστους εκπαίδευσης, ενώθηκαν με μαθητές στη Γαλλία που διαμαρτύρονταν για τις σχολικές συνθήκες και τις ελλείψεις εκπαιδευτικών.
Βίντεο που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνει την αστυνομία να κάνει χρήση κανονιών νερού και δακρυγόνων σε μια προσπάθεια να διαλύσει τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες για το κόστος ζωής στην πρωτεύουσα.
Στις Βρυξέλλες, αστυνομικοί έκαναν χρήση δακρυγόνων εναντίον νεαρών που πετούσαν μπουκάλια και άλλα βλήματα στην περιοχή Μπουρς, δήλωσε δημοσιογράφος του πρακτορείου ειδήσεων AFP, ενώ φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν επίσης κανόνια νερού εναντίον μικρότερων ομάδων διαδηλωτών στην ανατολική πόλη της Λιέγης.
Ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών, Μπερνάρ Κιντέν, δήλωσε το Σάββατο ότι η κατάσταση «δεν είναι πλέον απλή διαμαρτυρία».
Ιταλία: Τραυματίες και συλλήψεις
Η Ιταλία είδε επίσης διαδηλώσεις για τις οικονομικές συνθήκες και τις αυξανόμενες τιμές. Συγκρούσεις στο Μιλάνο, το Τορίνο και τη Μπολόνια άφησαν πίσω τους τραυματίες, ενώ δεκάδες συνελήφθησαν στο Μιλάνο.
Οι χειρότερες εντάσεις αναφέρθηκαν στο Μιλάνο, όπου η πορεία αρχικά εκφυλίστηκε στη Via Broletto και στη συνέχεια στο κέντρο της πόλης, ιδιαίτερα στην Piazza Duomo, μετατρέποντας σε σκηνές που θύμιζαν αστικό αντάρτικο. Στην πρωτεύουσα της Λομβαρδίας, 25 άτομα τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν σε διάφορα νοσοκομεία του Μιλάνου, δέκα εκ των οποίων αστυνομικοί. Κανένας από τους τραυματίες δεν βρισκόταν σε κατάσταση που να απαιτεί επείγουσα μεταφορά με κόκκινο κώδικα.
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, αναφερόμενη στη διαδήλωση των συνδικάτων CGIL που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου, δήλωσε ότι η έξοδος στους δρόμους είναι δικαίωμα, αλλά συνέχισε καταδικάζοντας τις διαμαρτυρίες στις ιταλικές πόλεις, δημοσιεύοντας ένα βίντεο από τις συγκρούσεις στο Μιλάνο.
«Ανανεώνω το αίτημά μου προς την αντιπολίτευση: μην είστε διφορούμενοι σε αυτό. Οποιαδήποτε επιφυλακτικότητα γίνεται δικαιολογία», πρόσθεσε η Μελόνι.
Πορτογαλία: «Αρκετά πια με αυτή την κρίση»
Στην Πορτογαλία, τα συνδικάτα και οι ομάδες υπεράσπισης των δικαιωμάτων στη στέγαση ζήτησαν υψηλότερους μισθούς , καλύτερες συντάξεις, βελτιωμένες δημόσιες υπηρεσίες και δράση για την προσιτή στέγαση. Οι διοργανωτές επεσήμαναν την αύξηση των ενοικίων, το κόστος των στεγαστικών δανείων και τα καθημερινά έξοδα ως αυξανόμενες πιέσεις στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.
«Συνεχίζουμε με τη λαϊκή μας συνέλευση, με την υποστήριξη των απλών πολιτών, ανεξάρτητα από οποιοδήποτε κόμμα. Οι άνθρωποι προέρχονται από διαφορετικές ομάδες, αλλά δεν είμαστε θεσμικά συνδεδεμένοι με καμία από αυτές. Αυτή η κατακραυγή είναι αποτέλεσμα κατάχρησης εξουσίας και ένας τρόπος να πούμε «αρκετά πια με αυτή την κρίση»», δήλωσε την Παρασκευή ο Πέδρο Μανουέλ, ένας από τους διοργανωτές της διαμαρτυρίας στην πόλη.
Γιατί είναι θυμωμένοι οι Ευρωπαίοι
Η αύξηση του κόστους των τροφίμων, της στέγασης και της ενέργειας έχει αφήσει πολλά νοικοκυριά να αγωνίζονται να αυξήσουν περαιτέρω τα εισοδήματά τους. Ακόμα και όταν ο πληθωρισμός επιβραδύνεται, οι τιμές γενικά παραμένουν υψηλότερες από ό,τι ήταν πριν, αφήνοντας τους καταναλωτές με λιγότερο χώρο στον προϋπολογισμό τους.
Η στέγαση αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία για τους ενοικιαστές και τους νεότερους σε πολλές πόλεις. Οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν πιέσεις από βασικά έξοδα, ενώ οι ανησυχίες για την εκπαίδευση και άλλες δημόσιες υπηρεσίες έχουν προσθέσει δυσαρέσκεια σε ορισμένες χώρες.
Στοιχεία της Eurostat, τα οποία αναλύθηκαν από το Euronews Business, δείχνουν ότι οι τιμές των τροφίμων και των μη αλκοολούχων ποτών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 34% μεταξύ Αυγούστου 2021 και Αυγούστου 2026.
Η ποσότητα τροφίμων που μπορούσε να αγοράσει ένας ακαθάριστος μηνιαίος κατώτατος μισθός μειώθηκε κατά 6% στη Μάλτα, 5% στην Ισπανία και 4% στη Γαλλία.
Οι διαμαρτυρίες δεν αντιπροσωπεύουν ένα ενιαίο πανευρωπαϊκό κίνημα και τα αιτήματά τους διαφέρουν. Ωστόσο, υπογραμμίζουν την πίεση στα οικονομικά των νοικοκυριών και την αυξανόμενη πρόκληση της διασφάλισης ότι οι μισθοί συμβαδίζουν με το κόστος των βασικών αγαθών.
