Το χρονικό μιας ιστορικής κι υψηλού συμβολισμού επίσκεψης τιμής στη ναυτοσύνη και τη νησιωτικότητα.
Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026: Μια επίσκεψη υψηλού συμβολισμού σφράγισε μια ιστορική ημέρα για το ακριτικό νησί αλλά και για την ευρωπαϊκή παρουσία στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με πρωτοβουλία της Ιρλανδικής Προεδρίας οι 26 πρέσβεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα επισκέφθηκαν τις Οινούσσες την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026, αποτείνοντας τιμή στη ναυτοσύνη των κατοίκων του κι αναγνωρίζοντας τα σημαντικά επιτεύγματα στην ανάδειξη της νησιωτικότητας στα ευρωπαϊκά σύνορα.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μετά από πρόσκληση της Ιρλανδής Πρέσβη κας Ciara O’Floinn και είχε στο επίκεντρο τη νησιωτικότητα, την ευρωπαϊκή συνοχή, την ανθεκτικότητα των νησιωτικών κοινωνιών και τη ναυτική παράδοση των Οινουσσών.
Γιώργος Δανιήλ, Δήμαρχος: «Οι Οινούσσες, μικρό νησί σε μέγεθος, μεγάλο σε ιστορία και προοπτική»
Οι Ευρωπαίοι Διπλωμάτες έφθασαν στο νησί μας με το σκάφος «Αγ. Νικόλαος» ως μια αποτύπωση της διπλής νησιωτικότητας. Τους επισκέπτες υποδέχθηκαν ο Γεν. Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων κ. Μανώλης Κουτουλάκης κι Δήμαρχος Οινουσσών κ. Γεώργιος Δανιήλ παρουσία του Δημοτικού Συμβουλίου, των εκπροσώπων των θρησκευτικών, πολιτικών και στρατιωτικών Αρχών, των Προέδρων των ιστορικών φορέων του νησιού, των πρώην Δημάρχων κ. Ευάγγελου Αγγελάκου και Στέφανου Βογιατζή και πολλών κατοίκων. Ιδιαίτερη χαρά έδωσε στην προεδρεύουσα Πρέσβη και στους ομολόγους της η παρουσία των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Οινουσσών «Απ. Παύλος» και των δασκάλων τους, που υποδέχθηκαν τους επισκέπτες με σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρώτος σταθμός ήταν το μνημείο της Ναυτοσύνης κι ο Αφανής Ναύτης, όπου οι Πρέσβεις ενημερώθηκαν για την ιστορία του Αγάλματος και των ονομάτων των ναυτικών, που χάθηκαν στον αγώνα της θάλασσας.
Ακολούθησε μια σύντομη φιλοξενία και ενημέρωση στην αίθουσα «Μαρίας Π. Λαιμού», όπου μέσα σε σύντομες τοποθετήσεις ο Δήμος, το Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, η οινουσσιακή ομογένεια και η ευρωπαϊκή πανεπιστημιακή κοινότητα έδωσαν το «στίγμα» του ρόλου των Οινουσσών στην κοινή ευρωπαϊκή και ναυτική οικογένεια.
Ο Δήμαρχος Οινουσσών καλωσορίζοντας την πολυμελή διπλωματική αντιπροσωπεία, αναφέρθηκε στη δύναμη του νησιού και των ανθρώπων του, που αντλείται «από το διαχρονικό πνεύμα των ανθρώπων του, από τη θάλασσα, που το περιβάλλει και από τον ήλιο που το φωτίζει», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Χαρακτήρισε δε, την απόφαση της ιρλανδικής Προεδρίας να προσκαλέσει τους Ευρωπαίους Πρέσβεις στις Οινούσσες «μια μοναδική κι ιστορική ευκαιρία» να συναντηθούν τρεις βασικοί πυλώνες της ανάπτυξης του νησιού: η ναυτική αριστεία, η νησιωτική ανθεκτικότητα και η ευρωπαϊκή συνοχή».
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Δήμαρχος εξέφρασε εκ μέρους όλων τις θερμές ευχαριστίες προς την Ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πρωτοβουλία και την τιμητική αυτή αναγνώριση προς το νησί, καθώς και προς τον Γενικό Γραμματέα Ναυτιλίας και Λιμένων, τους πανεπιστημιακούς, το Ταμείο Ευπραγίας Οινουσσών, τον Σύλλογο «Φίλοι Οινουσσών» και όλους όσοι πλαισίωσαν τη σημαντική αυτή συνάντηση.
Η ναυτοσύνη των Οινουσσών και η ευρωπαϊκή νησιωτικότητα
Στη συνέχεια ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Μανώλης Κουτουλάκης, παρουσίασε την “Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στην πράξη”, επισημαίνοντας ότι οι Οινούσσες αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η νησιωτικότητα, η ναυτιλία, η ναυτική εκπαίδευση και η τοπική ανάπτυξη μπορούν να αντιμετωπίζονται ως στοιχεία μιας ενιαίας δημόσιας πολιτικής.
Αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια για τη συστηματική αναγνώριση της νησιωτικότητας σ’ εθνικό κι ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και στην ανάγκη οι ευρωπαϊκές πολιτικές για τη συνοχή, τις μεταφορές, τη ναυτιλία, την ενέργεια και τις δημόσιες υπηρεσίες να λαμβάνουν περισσότερο υπ’ όψιν τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σχετική εργασία του ΟΟΣΑ για τις ευρωπαϊκές νησιωτικές οικονομίες, η οποία ανέδειξε τη σημασία της ποιότητας της διακυβέρνησης, της διοικητικής ικανότητας, των δεδομένων και του καλύτερου συντονισμού των δημόσιων πολιτικών για την ανθεκτικότητα των νησιών.
Όπως τόνισε, οι Οινούσσες αποτελούν ένα μικρό, αλλά ιδιαίτερα εύγλωττο ευρωπαϊκό παράδειγμα: έναν τόπο όπου η ισχυρή ναυτική παράδοση συνδέεται με τη σύγχρονη ναυτιλία, η ναυτική εκπαίδευση με το ανθρώπινο κεφάλαιο και η νησιωτικότητα με την ανάγκη εξασφάλισης των προϋποθέσεων, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να παραμένουν, να δημιουργούν και να προοδεύουν στον τόπο τους. Αυτή ακριβώς είναι και η ουσία μιας σύγχρονης ολοκληρωμένης θαλάσσιας και νησιωτικής πολιτικής: να συνδέει τη θάλασσα με τον τόπο, την οικονομία με την κοινωνία και την ευρωπαϊκή πολιτική με τις πραγματικές ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών».
Ιδιαίτερη αναφορά στη διαχρονική σχέση των Οινουσσών με τη θάλασσα έκανε ο Πρόεδρος του Ταμείου Ευπραγίας Οινουσσών (Λονδίνου) Γιάννης Μ. Χατζηπατέρας, στην ομιλία του με θέμα «Οι Οινούσσιοι και η θάλασσα». Με αφετηρία την ιστορία του νησιού, παρουσίασε την πορεία των συμπατριωτών του από τα ιστιοφόρα του 19ου αιώνα έως τη σύγχρονη ελληνική ναυτιλία, αναδεικνύοντας τον ρόλο της εμπιστοσύνης, της συνεργασίας και της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση της ναυτικής τους παράδοσης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ιστορική προσφορά του Ταμείου Ευπραγίας, που από το 1942 στηρίζει κοινωνικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές ανάγκες του νησιού, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί αποτέλεσμα μιας διαχρονικής συλλογικής και εθελοντικής προσπάθειας των Οινουσσιωτών της διασποράς.
Την ακαδημαϊκή και ευρωπαϊκή διάσταση της νησιωτικότητας ανέπτυξαν ο επικεφαλής του Europe Direct North Aegean και κάτοχος της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet, καθ. Πάνος Γρηγορίου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) και ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Λουξεμβούργου Philippe Poirier, κάτοχος της Έδρας Έρευνας στις Κοινοβουλευτικές Σπουδές.
Ο Καθ. Γρηγορίου, ιδρυτής και εμπνευστής των Ευρωπαϊκών θερινών σχολείων GovArt, που διοργανώνονται επιτυχώς τα τελευταία 6 χρόνια στις Οινούσσες, αναφέρθηκε στη σχέση της πανεπιστημιακής έρευνας, γνώσης κι εμπειρίας με τη νησιωτικότητα και στην ιδιαίτερη συμβολή των νησιωτικών περιοχών στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, ενώ ο Καθ. Poirier ανέπτυξε το θέμα «Νησιωτικότητα και κοινοβουλευτισμός στην Ευρώπη», φωτίζοντας τη θέση και τη σημασία των νησιωτικών κοινωνιών μέσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τη δημοκρατική λειτουργία της Ευρώπης.
Τις προσφωνήσεις ολοκλήρωσε με μια ιστορική αναφορά στη θέση των Οινουσσών μέσα από τις πηγές και τους συγγραφείς ο πρώην Δήμαρχος κ. Ευάγγελος Ηλ. Αγγελάκος, ο οποίος επιβεβαίωσε την ανάγκη της ειρηνικής συνύπαρξης στη θάλασσα του Αιγαίου για την προκοπή της Ευρώπης και των λαών της.
Η τελετή έκλεισε με την προσφορά τιμητικής πλακέτας προς την πρέσβη της Ιρλανδίας κα Ciara O’ Floinn εις έκφρασιν της ευγνωμοσύνης και της τιμής προς την «οικοδέσποινα» της ευρωπαϊκής συνάντησης, ενώ ο Δήμαρχος της επιφύλαξε την έκπληξη της αναγόρευσής της σε επίτιμη Δημότη Οινουσσών εις ανάμνηση της ιστορικής αυτής ημέρας.
Το πρόγραμμα της επίσκεψης συνεχίστηκε με ξενάγηση στο Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών κι επίσκεψη στην Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού Πλοιάρχων Οινουσσών, όπου οι Ευρωπαίοι πρέσβεις είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά δύο βασικούς πυλώνες της ιστορίας και της σύγχρονης ταυτότητας του νησιού: τη ναυτική του κληρονομιά και την εκπαίδευση των νέων ανθρώπων, που στελεχώνουν τη ναυτιλία του αύριο.
Στην Ακαδημία Εμπ. Ναυτικού υποδέχθηκε τους πρέσβεις ο Διοικητής πλωτάρχης Ματθαίος Παριάρος, το εκπαιδευτικό προσωπικό κι αντιπροσωπεία των σπουδαστών. Ο Διοικητής κι οι εκπαιδευτικοί αναφέρθηκαν στην σημερινή παρουσία της Ακαδημίας και στις προκλήσεις της ναυτικής εκπαίδευσης, στις οποίες ανταποκρίνεται μ’ επιτυχία.
Ο Γεν. Γραμματέας Ναυτιλίας & Λιμένων κ. Μανώλης Κουτουλάκης μίλησε στους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών χωρών για την σημαντική στήριξη, που παρέχουν τα ευρωπαϊκά προγράμματα για την αναβάθμιση του εξοπλισμού των ναυτικών σχολών και την βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η ΑΕΝ Οινουσσών αποτελεί ίσως την πιο χειροπιαστή απόδειξη της σύνδεσης της νησιωτικότητας με την διεθνή ναυτιλία: ένα μικρό ακριτικό νησί που, μέσα από τη ναυτική εκπαίδευση, συμμετέχει άμεσα στην αλυσίδα ανθρώπινου δυναμικού της ελληνικής και ευρωπαϊκής ναυτιλίας.
Η οινουσσιακή φιλοξενία ολοκληρώθηκε με επίσημο γεύμα, που παρέθεσε ο Δήμος Οινουσσών στον Ναυτικό Όμιλο. Εκεί καλωσόρισε τους επισκέπτες ο Πρόεδρος του ΣΦΟ και του Ναυτικού Ομίλου κ. Γιάννης Γ. Λυγνός ευχαριστώντας τους για την τιμή και καλώντας τους να γνωρίσουν την οινουσσιακή φιλοξενία εξερευνώντας τις τοπικές γευστικές προτάσεις κι εμπειρίες, που επιμελήθηκε ο σεφ Θοδωρής Σπανός (Ροδόσταμο) κι η ομάδα του κι υλοποίησαν σε συνεργασία με την ομάδα της Εύας Ντούσλαζη (Ναυτικός Όμιλος).
Το εκλεκτό και λεπτομερώς επιμελημένο μενού περιλάμβανε τοπικές γεύσεις με δημιουργικές παραλλαγές του σεφ και πλαισιωνόταν από τον Αριούσιο Οίνο, την Μπύρα Χίου και το Ούζο Στουπάκη, που προσφέρθηκαν στους συνδαιτημόνες.
Η επίσκεψη των 26 Πρέσβεων στις Οινούσσες αποτέλεσε μια ξεχωριστή ημέρα για το νησί και μια έμπρακτη αναγνώριση της σημασίας της νησιωτικότητας για την Ευρώπη.
Από τα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Οινούσσες ανέδειξαν τη ναυτική τους κληρονομιά, τη σύγχρονη ευρωπαϊκή τους ταυτότητα και τη δυναμική της τοπικής κοινωνίας, ανοίγοντας διαύλους για μια ευοίωνη συνέχεια συνεργασίας και αναγνώρισης.
Το μήνυμα της ημέρας ήταν σαφές: η Ευρώπη δεν σταματά στις μεγάλες πρωτεύουσες. Φτάνει μέχρι τα μικρά ακριτικά νησιά, εκεί όπου οι άνθρωποι παραμένουν, δημιουργούν και κρατούν ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες και τα ευρωπαϊκά σύνορα. Εδώ κρίνεται, μετριέται και σταθμίζεται τελικά η ευρωπαϊκή συνοχή!
