Η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Χίου διοργανώνει σεμινάριο με θέμα: Εισαγωγή στην Προφορική Ιστορία – Φιλοσοφία – Μεθοδολογία – Συνεντεύξεις, το Σαββατοκύριακο 17 και 18 Οκτωβρίου 2026 και το απόγευμα της Δευτέρας 19 Οκτωβρίου, στο 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο Χίου (Φιλίππου Αργέντη 13). Το σεμινάριο τελεί υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου.
Το υλικό που θα καλυφθεί περιλαμβάνει και πληροφορίες για την αξιοποίηση της Προφορικής Ιστορίας στη σχολική τάξη.
Εισηγήτριες θα είναι οι κυρίες: Τασούλα Βερβενιώτη, ιστορικός, πρωτεργάτρια στη δημιουργία των Ομάδων Προφορικής Ιστορίας στην Ελλάδα, και Νάση Σιαφάκα, ομότιμη καθηγήτρια Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τέξας των ΗΠΑ. Επίσης, είναι μέλος της συντονιστικής επιτροπής του “Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Χαλανδρίου” και συντονίστρια της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Χαλανδρίου.
Η συμμετοχή είναι δωρεάν.
Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να υποβάλουν αίτηση στην ηλεκτρονική διεύθυνση opichiou@gmail.com με τίτλο: ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΉΣ, μέχρι και την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου.
Απαραίτητα στοιχεία: Ονοματεπώνυμο, ιδιότητα/επάγγελμα, φορέα (Σύλλογο/Σωματείο κτλ) που ενδεχομένως εκπροσωπούν, τηλέφωνο.
Στο τέλος του σεμιναρίου θα είμαστε -δυνητικά- σε θέση:
– να καταγράφουμε τις ανθρώπινες εμπειρίες ζωής με ένα συστηματικό τρόπο, βασισμένο στα διεθνή πρότυπα
– να συλλέγουμε και να επεξεργαζόμαστε (αρχειοθέτηση, απομαγνητοφώνηση, αποδελτίωση) προφορικές μαρτυρίες
– να γνωρίζουμε τον τρόπο που αυτές οι μαρτυρίες συγκεντρώνονται, διατηρούνται και ταξινομούνται, παραμένοντας ψηφιακά διαθέσιμες προς αξιοποίηση από κάθε ενδιαφερόμενο.
Πολύ σημαντικό επίσης είναι ότι θα έχουν δοθεί τα απαραίτητα εφόδια ώστε οι ενδιαφερόμενοι/ες εκπαιδευτικοί να δημιουργήσουν Ομάδα Προφορικής Ιστορίας στο σχολείο τους ή να αξιοποιήσουν την Προφορική Ιστορία στο πλαίσιο των μαθημάτων τους, στην τάξη.
Περισσότερες πληροφορίες για τις Ομάδες Προφορικής Ιστορίας της Ελλάδας μπορείτε να βρείτε στη σελίδα http://oralhistorygroups.gr, ενώ την Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Χίου μπορείτε να την ακολουθήσετε στο FB.
Πρόγραμμα σεμιναρίου:
- Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
17.00 – 18.00 Καλωσόρισμα – Aλληλογνωριμία
18.00 – 19.15 Τι είναι η προφορική ιστορία;
19.15 – 19.30 Διάλειμμα
19.30 – 19.45 «ΟΠΙΧΙ – σχεδόν τέσσερα χρόνια δράσης»
20.00 – 21.15 Όσα προηγούνται μιας συνέντευξης
- Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026
11.00 – 13.00 Ο οδηγός συνέντευξης και η χρήση του
13.00 – 14.00 Μεγάλο διάλειμμα
14.00 – 15.30 Όσα είναι απαραίτητα στη διάρκεια της συνέντευξης
15.30 – 16.00 Διάλειμμα
16.00 – 17.30 Οι εργασίες μετά τη συνέντευξη
17.30 – 17.45 Διάλειμμα
17.45 – 18.30 Το απαραίτητο “παραχωρητήριο” – ηθικά και νομικά ζητήματα
- Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026
16.00 – 18.30 Τεχνικά μέσα ηχογράφησης / κινηματογράφησης
Βιωματική άσκηση για συνέντευξη με τη χρήση audio-video
18.30 – 18.45 Διάλειμμα
18.45 – 20.00 Οι εργασίες της ομάδας μετά τη λήψη των συνεντεύξεων
Διάρκεια: 12 ώρες (χωρίς τα διαλείμματα)
*Το πρόγραμμα ενδέχεται να υποστεί μικρές τροποποιήσεις, οι οποίες θα γίνονται πάντα σε συνεννόηση με τους συμμετέχοντες.
Χορηγός αφίσας: Πυξίδα Βιβλιοπωλείο
Χορηγοί φιλοξενίας: Αρχοντικό Περλέας, Αgora Residence, Βραδύπους
Λίγα λόγια για τις εισηγήτριες
Τασούλα Βερβενιώτη
Η Τασούλα Βερβενιώτη είναι ιστορικός, ζει στην Αθήνα και η ερευνητική της δραστηριότητα επικεντρώνεται στην κοινωνική ιστορία της δεκαετίας 1940 και της μεταπολεμικής κοινωνίας. Σπούδασε στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aθηνών και έκανε το Διδακτορικό της στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, με θέμα τη συμμετοχή των γυναικών στην Εαμική Αντίσταση 1940-1944. Το πρώτο της βιβλίο: “Η γυναίκα της αντίστασης. Η είσοδος των γυναικών στην πολιτική”, εκδόθηκε το 1994 (εκδόσεις Οδυσσέας) και επανεκδόθηκε το 2013 (εκδόσεις Κουκκίδα). Το βιβλίο της: “Διπλό βιβλίο. Η αφήγηση της Σταματίας Μπαρμπάτση. Η ιστορική ανάγνωση” (Βιβλιόραμα 2003), τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο Μαρτυρίας – Χρονικού 2004. (Ανανεωμένη έκδοση: Κουκκίδα 2017). Το βιβλίο της: “Αναπαραστάσεις της Ιστορίας. Η δεκαετία του 1940 μέσα από τα αρχεία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού” (Εκδόσεις Μέλισσα 2009), αναφέρεται στα γεγονότα της δεκαετίας 1940, αναδεικνύοντας τα προβλήματα του άμαχου πληθυσμού και περιλαμβάνει 500 περίπου φωτογραφίες. Η βιογραφία: ” Κούλα Ξηραδάκη «εγώ δεν τα παράτησα…» ” (Κουκκίδα 2012), αποτελεί φόρο τιμής της στην αυτοδίδακτη ιστορικό. Πρόσφατα, τον Ιούνιο του 2026, από τον ίδιο εκδοτικό οίκο κυκλοφόρησε το βιβλίο της: “Οι Μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού 1946–1949”.
Η πρόσφατη ιστορική έρευνά της εστιάζεται στον ελληνικό εμφύλιο, από τη σκοπιά των αμάχων και κυρίως των παιδιών. Έχει πάρει μέρος σε πολλά συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει γράψει πλήθος άρθρων σε συλλογικούς τόμους και ιστορικά περιοδικά στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά. Από το 2011 πρωτοστατεί στην οργάνωση σεμιναρίων και την ίδρυση Ομάδων Προφορικής Ιστορίας, ο αριθμός των οποίων αυξάνεται –κυρίως στην Αθήνα- με εντυπωσιακούς ρυθμούς.
Νάση Σιαφάκα
Η Νάση (Αθανασία) Σιαφάκα- Καπάδαη είναι ομότιμη καθηγήτρια Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Τέξας των ΗΠΑ. Μέλος της συντονιστικής επιτροπής του “Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Δήμου Χαλανδρίου”. Δηλώνει ” διά βίου μαθήτρια”, αγαπά και μελετά την Ιστορία και γοητεύεται από την Προφορική Ιστορία, την “Ιστορία από τα κάτω”, μέσα από την καθοδήγηση και τις ερευνητικές εργασίες της Τασούλας Βερβενιώτη, στο πεδίο αυτό.
Το 2015 είχε την πρωτοβουλία δημιουργίας Ομάδας Προφορικής ιστορίας στο Χαλάνδρι (Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Δήμου Χαλανδρίου, ΟΠΙΔΗΧ) και οργάνωσε τα σχετικά σεμινάρια με την Τασούλα Βερβενιώτη. Έκτοτε είναι συντονίστρια της ΟΠΙΔΗΧ. Μέλη της ομάδας και η συντονίστρια, έχουν πάρει σημαντικό αριθμό συνεντεύξεων από κατοίκους του Χαλανδρίου, άνδρες και γυναίκες που προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές, μορφωτικές, πολιτικές ομάδες, από άτομα προσφυγικής καταγωγής, γηγενείς Χαλανδραίους και εσωτερικούς μετανάστες, κυρίως μεγάλης ηλικίας, καθώς και από μέλη της κοινότητας των Ρομά της πόλης αλλά και από άτομα με αναπηρία.
Ως συντονίστρια της ΟΠΙΔΗΧ, διοργανώνει μαζί με άλλα μέλη της ομάδας εκδηλώσεις (όπως η ημερίδα: “ Η δεκαετία του ’40 και οι Χαλανδραίοι” (2017) και παρουσιάζει σε σχολεία και σε άλλες δομές της πόλης, θεματικές ενότητες από την δεκαετία του ’40 και τον παλαιό και νέο προσφυγικό συνοικισμό του Χαλανδρίου, με βάση πάντα προφορικές μαρτυρίες. Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιεί ιστορικούς περιπάτους στην πόλη. Σημαντικό επίτευγμα της Ομάδας υπήρξε η έκδοση του βιβλίου: “Η δεκαετία του 40 και οι Χαλανδραίοι. Προφορικές Μαρτυρίες”( 2019), με την επιμέλεια της Νάσης Σιαφάκα και της Ελένης Ανυφαντάκη.
