Την Τετάρτη, 15 Ιουλίου 2026, στη Μαρίνα Πλωμαρίου, πραγματοποιήθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλωμαρίου «Το Πόλιον» σε συνδιοργάνωση με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και σε συνεργασία με το Δήμο Μυτιλήνης καθώς και με το διαδημοτικό Λιμενικό Ταμείο Λέσβου, η πρώτη δημόσια εκδήλωση για την τέχνη της ξυλοναυπηγικής με ειδική αναφορά στον ιστορικό ναυτότοπο του Πλωμαρίου και αφιερωματική στους καραβαρομαγκούς και τη ναυτοσύνη του Πλωμαρίου και του Αιγαίου.
Η εκδήλωση που πλαισιώθηκε από πλήθος κόσμου, παράγοντες του τόπου, επιστήμονες, εργάτες της θάλασσας, ψαράδες, επισκέπτες ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρουσία των συγγενών και φίλων των καραβομαραγκών, στη Μαρίνα Πλωμαρίου με το φανταστικό ηλιοβασίλεμα, φιλοξένησε την ομιλία του διακεκριμένου μελετητή και ιστορικού ναυπηγικής Κώστα Δαμιανίδη με λεπτομερή αναφορά στην ιδιαιτερότητα και μοναδικότητα της ξυλοναυπηγικής παράδοσης του Πλωμαρίου, την εμπεριστατωμένη εισήγηση του ε.α. Στρατηγού Στρατή Χαραλάμπους για τον Οθωμανικό Ταρσανά της Μυτιλήνης με σημαντικές και άγνωστες ιστορικές πτυχές του παλιού Πλωμαρίου.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία και το χαιρετισμό τους ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Φώτης Μάγκος, ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης, ο Αντιδήμαρχος Πλωμαρίου Δημήτρης Μαλλιαρός, ο Πρόεδρος του διαδημοτικού Λιμενικου Ταμείου Παναγιώτης Τακτικός, ο Αντιδήμαρχος Αγιάσου και Παιδείας Ελευθέριος Κοτσώνης, ο Πρόεδρος της ΟΛΣΑ και Πρόεδρος του Συλλόγου Πλωμαριτών Αττικής Γιάννης Φράγκος, ο Πρόεδρος και νυν Γεν. Γραμματέας του Πανελλήνιου Συλλόγου των Καραβομαραγκών Βασίλης Βασιλειάδης ο οποίος τόνισε τη δραματική μείωση των καρνάγιων – ταρσανάδων στον αριθμό των 70, τα οποία συνιστούν το νευραλγικό δίκτυο ανθεκτικότητας του Αιγαίου και του Ιονίου με εθνικό αλιευτικό στόλο ενεργών σκαφών σε αριθμό 13.000, του μεγαλύτερου της Ευρωπαϊκής Ένωσης!
Επίσης, στην εκδήλωση φιλοξενήθηκαν λίγα μοντέλα καϊκιών υπό κλίμακα φτιαγμένα από τον συμπατριώτη μας Παναγιώτη Βουρβούλια επηρεασμένος από την τέχνη του δασκάλου του Δούκα.
Η Πρόεδρος του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδας Αναστασία Αναγνωστοπούλου-Παλούμπη, απέστειλε χαιρετισμό, αναφερόμενη στο ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο του Αιγαίου πελάγους, στη γενέθλια αυτή θάλασσα του ελληνικού ναυτικού πολιτισμού και στην αξία της ξυλοναυπηγικής τέχνης, λέγοντας ότι: «Η παραδοσιακή ξυλοναυπηγική, λοιπόν, δεν είναι απλώς παρελθόν. Είναι πολιτιστική κληρονομιά με βαθιές ρίζες και ουσιαστική σημασία για το παρόν και το μέλλον. Η διατήρησή της δεν είναι πράξη νοσταλγίας, αλλά στρατηγική επιλογή για βιώσιμη τοπική ανάπτυξη».
Η παρουσίαση του λευκώματος πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη ευαισθησία από την Δρ. Κλειώ Χατζηδανιηλ: “αναψηλαφώντας” την ιστορία της πολύ σπουδαίας ξυλοναυπηγικής παράδοσης του Πλωμαρίου κι ανοίγοντας τα πανιά για το μέλλον της.
Η Πρόεδρος του Συλλόγου Δρ Μυρσίνη Βαρτή- Ματαράγκα και συγγραφέας του κειμένου του λευκώματος και του ντοκιμαντέρ, εν συντομία αναφέρθηκε στο ιστορικό δημιουργίας τους, βασιζόμενη σε σκόρπιες ψηφίδες προηγούμενων δράσεων του Συλλόγου, προφορικών μαρτυριών, και εργασιών άλλων ερευνητών, όσων πρόθυμα μας παρεχώρησαν τα στοιχεία τους, τους οποίους ευχαριστούμε θερμά.
Η απόδοση τιμητικών διακρίσεων στους καραβομαραγκούς, Δούκα Γιαμουγιάννη, στον Ανδρέα Λιόλιο, και σε όλους τους προγόνους τους καθώς και στους δύο εν ζωή και εν ενεργεία, ήταν μια ιδιαίτερη συγκινητική στιγμή της εκδήλωσης. Οι τιμητικές διακρίσεις είναι έργο του γλύπτη Γεωργίου Κατσαρού για την συγκεκριμένη εκδήλωση εμπνευσμένο από το μεσομόδελο των καϊκιών του Πλωμαρίου.
Η προβολή του ντοκιμαντέρ για τους καραβομαραγκούς οι οποίοι μέσω αυτού, έδωσαν τη φωνή μιας μακράς ιστορίας της δημιουργίας των ξύλινων σκαφών, αιώνιο σύμβολο του Αιγαιακού πολιτισμού, μεταδίδοντας ενθουσιασμό και μεγάλη συγκίνηση στους συμμετέχοντες της εκδήλωσης.
Η τέχνη της ξυλοναυπηγικής ανοίγει το δρόμο για μια βιώσιμη ανάπτυξη στις θάλασσες και τη στεριά. Να ενώσουμε, λοιπόν, τις δράσεις μας για να κρατήσουμε ζωντανή αυτή την πολύτιμη κληρονομιά.
Τέλος, έκλεισε η εκδήλωση μας χαρούμενα με το χορευτικό του δραστήριου Μικρασιάτικου Συλλόγου “Το Κιόστε”, ντυμένο με τις παραδοσιακές στολές της περιοχής τους σε χορούς όμορφους και ταιριαστούς με το θέμα της εκδήλωσης μας αφενός και αφετέρου με ούζο Πλωμαρίου και μεζέδες ταιριαστούς με το ούζο και την εκδήλωσή μας.
Οι ευχαριστίες μας είναι θερμές για όλους όσοι βοήθησαν, κατά τον οποιονδήποτε τρόπο, στην έκδοση του λευκώματος και του ντοκιμαντέρ.
