Πώς είναι δυνατόν ένα κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος να εξακολουθεί να λειτουργεί όταν για το ακίνητο στο οποίο στεγάζεται υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις, ανάκληση υπαγωγής αυθαίρετων κατασκευών και μια διοικητική διαδρομή που εκτείνεται σε βάθος πολλών ετών;
Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που προκύπτει από σοβαρή καταγγελία για επιχείρηση στη Μυκάλη της Ανατολικής Σάμου, η οποία συνοδεύεται από σειρά επίσημων εγγράφων της Υπηρεσίας Δόμησης και αποφάσεων διοικητικών δικαστηρίων και του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η υπόθεση εμφανίζει ουσιώδεις αποκλίσεις ανάμεσα στις δικαστικές κρίσεις, στις διοικητικές πράξεις που έχουν εκδοθεί και στη σημερινή πραγματικότητα. Και γι’ αυτό απαιτείται πλέον μία καθαρή απάντηση: ποιο είναι σήμερα το νόμιμο πολεοδομικό καθεστώς του ακινήτου και με ποια συγκεκριμένα έγγραφα εξακολουθεί να λειτουργεί εκεί κατάστημα εστίασης;
Η ανάκληση για τα 92 τετραγωνικά
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται αυθαίρετες κατασκευές συνολικού εμβαδού περίπου 92 τ.μ., οι οποίες είχαν δηλωθεί προς υπαγωγή στις διατάξεις του Ν. 4178/2013.
Με έγγραφο της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Ανατολικής Σάμου, με ημερομηνία 23 Φεβρουαρίου 2022, αναφέρεται η ανάκληση της δήλωσης ένταξης στον Ν. 4178/2013, με Α/Α 2157877.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στα έγγραφα, η ιδιοκτησία βρίσκεται σε περιοχή με στοιχείο Δ, περιοχή προστασίας παραλιών της Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου Σάμου, όπου προβλέπονται συγκεκριμένοι και αυστηροί περιορισμοί χρήσεων.
Η ίδια η ΥΔΟΜ επικαλείται προηγούμενες δικαστικές κρίσεις σχετικά με τη δυνατότητα υπαγωγής των συγκεκριμένων κατασκευών στις ευνοϊκές διατάξεις περί αυθαιρέτων.
Η υπόθεση έφτασε μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας
Κεντρική θέση στην πολυετή δικαστική διαδρομή κατέχει η απόφαση 2995/2017 του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Στην υπόθεση εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούσαν τις επίμαχες κατασκευές, την παραλιακή ζώνη και τη δυνατότητα υπαγωγής τους στις σχετικές πολεοδομικές διατάξεις.
Ακολούθησε νέα δικαστική διαδικασία κατά της πράξης ανάκλησης. Από την απόφαση Α314/2024 του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά προκύπτει ότι η αιτούσα παραιτήθηκε από το δικόγραφο της αίτησης ακύρωσης και το δικαστήριο κατήργησε τη συγκεκριμένη δίκη. Συνεπώς, η πράξη ανάκλησης δεν ακυρώθηκε μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Στα έγγραφα περιλαμβάνεται και η νεότερη απόφαση Α361/2026 του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, που αφορά συναφή διοικητική διαφορά σχετικά με τη λειτουργία καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος στην ίδια ιδιοκτησία.
Και κάπου εδώ αρχίζει το μεγάλο ερώτημα.
Τι είναι τελικά νόμιμο και τι αυθαίρετο;
Σύμφωνα με την καταγγελία, μετά την ανάκληση της υπαγωγής η ΥΔΟΜ δεν προχώρησε στις ενέργειες που η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι προβλέπονταν για το σύνολο των περίπου 92 τ.μ.
Αντιθέτως, καταγγέλλεται ότι επετράπη μερική κατεδάφιση, ενώ τμήμα περίπου 46 τ.μ. αντιμετωπίστηκε στη συνέχεια ως νομίμως υφιστάμενο.
Εδώ χρειάζεται ξεκάθαρη και τεκμηριωμένη απάντηση από τον Δήμο Ανατολικής Σάμου και την Υπηρεσία Δόμησης.
Ποια ακριβώς τετραγωνικά θεωρούνται σήμερα νόμιμα; Με ποια οικοδομική άδεια ή άλλη διοικητική πράξη; Ποια εξακολουθούν να θεωρούνται αυθαίρετα; Τι ακολούθησε μετά την ανάκληση και έχουν επιβληθεί τα προβλεπόμενα πρόστιμα όπου αυτά οφείλονται;
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ακόμη ότι δεν εκδόθηκε έκθεση αυθαιρέτου για το σύνολο των κατασκευών μετά την ανάκληση και ότι δεν βεβαιώθηκαν τα αντίστοιχα πρόστιμα. Πρόκειται για έναν ακόμη ισχυρισμό που μπορεί να απαντηθεί εύκολα και αντικειμενικά από την αρμόδια υπηρεσία με την παρουσίαση των σχετικών πράξεων.
Δήμος Ανατολικής Σάμου στο κάδρο
Οι ευθύνες πλέον έχουν συγκεκριμένους διοικητικούς αποδέκτες.
Πρώτος είναι ο Δήμος Ανατολικής Σάμου, τόσο μέσω της Υπηρεσίας Δόμησης για το πολεοδομικό σκέλος όσο και μέσω των αρμόδιων δημοτικών υπηρεσιών για όσα αφορούν τη λειτουργία του καταστήματος.
Η ΥΔΟΜ οφείλει να ξεκαθαρίσει πλήρως την πολεοδομική κατάσταση του ακινήτου. Εάν υπάρχει ανακληθείσα υπαγωγή αυθαιρέτων, πρέπει να εξηγηθεί τι ακολούθησε. Εάν μέρος του κτιρίου θεωρείται νόμιμο, πρέπει να παρουσιαστεί η συγκεκριμένη πράξη και η νομική βάση που το τεκμηριώνει.
Αντίστοιχα, πρέπει να είναι απολύτως σαφές με ποια δικαιολογητικά και υπό ποιες προϋποθέσεις εξακολουθεί να λειτουργεί το συγκεκριμένο ΚΥΕ.
Δεν μπορεί μια υπόθεση που έχει φτάσει επανειλημμένα στα δικαστήρια να χάνεται ανάμεσα σε υπηρεσιακές ερμηνείες και αλληλογραφία.
Και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για το υγειονομικό σκέλος
Στο κάδρο μπαίνει όμως και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, καθώς η καταγγελία δεν περιορίζεται στην πολεοδομική νομιμότητα.
Η καταγγέλλουσα θέτει σοβαρό ζήτημα σχετικά με την αποχέτευση της επιχείρησης και υποστηρίζει ότι λύματα καταλήγουν προς τη θάλασσα, σε μικρή απόσταση από την ακτή και σε τουριστική περιοχή όπου βρίσκονται καθημερινά λουόμενοι.
Πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρή καταγγελία, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένο γεγονός χωρίς αυτοψία και επίσημη διαπίστωση.
Αυτό όμως δεν μειώνει την ευθύνη ελέγχου.
Η αρμόδια υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, εφόσον έχει ενημερωθεί για την καταγγελία, καλείται να απαντήσει εάν πραγματοποιήθηκε αυτοψία, τι διαπιστώθηκε και εάν υπάρχει νόμιμο και επαρκές σύστημα αποχέτευσης και διάθεσης λυμάτων.
Ή υπάρχει πρόβλημα και πρέπει να αντιμετωπιστεί ή δεν υπάρχει και πρέπει αυτό να πιστοποιηθεί.
Δήμος και Περιφέρεια δεν μπορούν να δείχνουν ο ένας τον άλλον
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν μπορεί πλέον να χαθεί σε έναν λαβύρινθο αρμοδιοτήτων.
Ο Δήμος Ανατολικής Σάμου έχει μπροστά του το πολεοδομικό ιστορικό του ακινήτου μέσω της ΥΔΟΜ και το ζήτημα των προϋποθέσεων λειτουργίας του ΚΥΕ.
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, έχει το δικό της πεδίο ευθύνης ως προς τις υγειονομικές συνθήκες και τις σοβαρές καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί για τα λύματα.
Κανείς, επομένως, δεν μπορεί να περιοριστεί στην απλή διαβίβαση ενός εγγράφου προς κάποια άλλη υπηρεσία.
Το ερώτημα είναι ποιος έλεγξε, τι διαπίστωσε και τι έκανε.
Με ποια νόμιμη βάση εξακολουθεί να λειτουργεί;
Αυτό είναι τελικά το κεντρικό ερώτημα της υπόθεσης.
Υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις. Υπάρχουν διοικητικές πράξεις. Υπάρχει ανάκληση υπαγωγής αυθαιρέτων. Υπάρχουν καταγγελίες που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες αρχές.
Κι όμως, το κατάστημα εξακολουθεί να λειτουργεί.
Με ποια ακριβώς νόμιμη βάση;
Εάν όλα είναι νόμιμα, Δήμος Ανατολικής Σάμου και Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου μπορούν να το αποδείξουν παρουσιάζοντας τις σχετικές πράξεις, τους ελέγχους και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Εάν, αντίθετα, υπάρχουν εκκρεμότητες που επηρεάζουν τις νόμιμες προϋποθέσεις λειτουργίας, τότε οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ενεργήσουν στο πεδίο της αρμοδιότητάς τους και να εφαρμόσουν όσα προβλέπει η νομοθεσία.
Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, η υπόθεση την απασχολεί από το 2009. Έχουν μεσολαβήσει χρόνια διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών.
Μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν χρειάζεται άλλη μία γενική υπηρεσιακή απάντηση.
Χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις σε τρία απλά ερωτήματα:
Είναι νόμιμο το κτίριο; Με ποια έγγραφα λειτουργεί το κατάστημα; Έχει ελεγχθεί η σοβαρή καταγγελία για τα λύματα;
Και εάν κάποια από τις απαντήσεις είναι αρνητική, τότε Δήμος Ανατολικής Σάμου και Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου καλούνται να απαντήσουν και στο σημαντικότερο:
Γιατί το κατάστημα εξακολουθεί να λειτουργεί;
