Με τη σφραγίδα του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC) και την υποστήριξη των κορυφαίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων Yale και ΕΚΠΑ, το πολυθεματικό φόρουμ συγκέντρωσε από 27 έως 30 Μαΐου 2026 στη Λέσβο δεκάδες επιστήμονες, ερευνητές, παραγωγούς, επιχειρηματίες και δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι
συμμετείχαν σε έναν πολυεπίπεδο διάλογο για την ποιότητα, τη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την πολιτιστική διάσταση της ελιάς.
Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου που ανέδειξε το ελαιόλαδο όχι μόνο ως προϊόν, αλλά και ως σημαντικό πολιτισμικό και αναπτυξιακό κεφάλαιο παρουσιάστηκαν οι νεότερες εξελίξεις στη δημόσια υγεία και τη Μεσογειακή Διατροφή, με έμφαση στη συμβολή του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην πρόληψη και την ευεξία.
Η Λέσβος παρουσιάστηκε ταυτόχρονα ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τόπου όπου το φυσικό περιβάλλον, η παράδοση και η ανθρώπινη δραστηριότητα συνυπάρχουν αρμονικά, προσφέροντας ένα ζωντανό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, οι εισηγήσεις για την κλιματική αλλαγή και την αναγεννητική γεωργία ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των ελαιοκομικών οικοσυστημάτων, με την επισήμανση ότι η ελιά αποτελεί ένα κρίσιμο οικοσύστημα για το μέλλον μας.
Ξεχωριστή βαρύτητα είχε η παρέμβαση του Juan Antonio Polo Palomino, ο οποίος υπογράμμισε ότι η βιώσιμη παραγωγή δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά μονόδρομο για το μέλλον της παγκόσμιας ελαιοκομίας. «Τhere is no Plan B – Δεν υπάρχει Plan B», τόνισε χαρακτηριστικά ο Εκτελεστικός Διευθυντή του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (IOC). Επισήμανε δε ότι η ανθεκτικότητα των ελαιοκομικών συστημάτων θεμελιώνεται στο υγιές έδαφος, στις ορθές γεωργικές πρακτικές και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενώ ανέδειξε το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ως ένα προϊόν που συνδέει την ανθρώπινη με την πλανητική υγεία. Παράλληλα, χαρακτήρισε το Elia Lesvos Confest πρότυπο διοργάνωσης που συμβάλλει στην αναβάθμιση του ελαιοκομικού τομέα, ενισχύοντας τον διάλογο μεταξύ επιστήμης, παραγωγής, καινοτομίας και αγοράς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν συνολικά οι υψηλού επιπέδου παρουσιάσεις από τους 50 και πλέον διεθνούς κύρους ομιλητές για την τεχνολογία, τις ψηφιακές εφαρμογές και την τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες ανέδειξαν τις νέες δυνατότητες για τη διαχείριση της παραγωγής, την ιχνηλασιμότητα και τη λήψη αποφάσεων. Παρά την αξία των σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, επισημάνθηκε ότι η ποιότητα εξακολουθεί να γεννιέται στον ελαιώνα, μέσα από τη γνώση, την εμπειρία και τη φροντίδα των ανθρώπων που με μεράκι και προσήλωση καλλιεργούν τη γη και δίνουν «ταυτότητα» και υπεραξία στο επιστέγασμα
του κόπου τους, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο (ΕVOO).
Η σημασία του ελαιοτουρισμού
Στο επίκεντρο του 3ου Elia Lesvos Confest βρέθηκε και η επιχειρηματικότητα, με έμφαση στη μετάβαση από τη λογική του commodity, δηλ. του ελαιολάδου χωρίς ισχυρή ταυτότητα, στη δημιουργία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η αφήγηση, η ταυτότητα και η σύνδεση του προϊόντος με τον τόπο αναδείχθηκαν ως κρίσιμα στοιχεία για την αναβάθμιση της αξίας του ελαιολάδου, με την επισήμανση ότι το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο αποτελεί μια ιστορία που ο κόσμος περιμένει να ακούσει. Η γαστρονομία και ο ελαιοτουρισμός παρουσιάστηκαν ως στρατηγικοί μοχλοί ανάπτυξης, ικανοί να συνδέσουν την παραγωγή με την εμπειρία, τον πολιτισμό και την τοπική οικονομία.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι “Olea Chefs”, η νέα πρωτοβουλία που ανακοινώθηκε από τον Εxecutive Chef Bασίλη Λεωνίδου κατά τη διάρκεια του συνεδρίου έδωσε μια νέα διάσταση στη διοργάνωση, αναδεικνύοντας τη γαστρονομική δύναμη του ελαιολάδου μέσα από δημιουργικές προσεγγίσεις που συνδέουν το προϊόν με την ιστορία και τον τόπο.
Με εργαστήρια, masterclasses και γευσιγνωσίες οι καταξιωμένοι σεφ που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις του 3ου Elia Lesvos Confest, έδειξαν πώς το ελαιόλαδο μπορεί να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο fine dining εμπειριών και διεθνούς γαστρονομικής ταυτότητας. Ταυτόχρονα, υπό τη σκέπη του “Olea Chefs” δεσμεύτηκαν να στηρίξουν παραγωγούς και να προωθήσουν το ελαιόλαδο ως πολιτιστικό και γαστρονομικό αγαθό συμβάλλοντας στην
εκπαίδευση των νέων γενεών και επαγγελματιών στη μεσογειακή διατροφική κουλτούρα.
Πέρα από την επιστημονική γνώση και τη διαδραστική εμπειρία, το συνέδριο
χαρακτηρίστηκε και από μια σπάνια ανθρώπινη εγγύτητα. Η ανταλλαγή απόψεων δεν περιορίστηκε στη μελέτη του αντικειμένου, αλλά άνοιξε χώρο για διάλογο, ακρόαση και αμοιβαίο σεβασμό, τόσο στα γαστρονομικά gala που φιλοξενήθηκαν στο Μythical Coast Retreat και στη Villa Faros Estate, όσο και στο συνέδριο που διεξήχθη στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης. Κάπως έτσι, το ελαιόλαδο γίνεται αφορμή για να συναντηθούν άνθρωποι που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ποιότητα ενός τόπου μετριέται από το πώς σε κάνει να νιώθεις όταν βρίσκεσαι σε αυτό και γεύεσαι τους πολύτιμους καρπούς του.
Από το αισθητηριακό ταξίδι με τον ΙΟΟΝ έως τον ελαιώνα ως πρότυπο αριστείας
Εστιάζοντας στη θεματική των ομιλιών, η επικεφαλής του Οργανοληπτικού Εργαστηρίου Κρήτης, Ελευθερία Γερμανάκη, ανέδειξε τη σημασία της οργανοληπτικής αξιολόγησης ως μοναδικού συστήματος παγκοσμίως που καθορίζει την εμπορική κατηγορία ενός τροφίμου.
«Η γαστρονομική ταυτότητα της Λέσβου μιλάει μια παγκόσμια γλώσσα. Το μέλλον του ελαιολάδου ξεκινά από τη γνώση και τον σεβασμό στη γη», σημείωσε στο πλαίσιο της δράσης “Η Λέσβος σε ένα Ποτήρι”, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα το λεσβιακό τερουάρ μέσα από ένα ταξίδι γευσιγνωσίας στο οποίο συμμετείχαν με ενθουσιασμό οι νέοι του νησιού.
Ο Σπύρος Τσεβάς, από το Διεθνές Δίκτυο Ελαιολάδου (ΙΟΟΝ) αναφέρθηκε επίσης στο πώς μπορεί να αναβαθμιστεί το ελαιόλαδο όχι μόνο για τη Λέσβο των 11,5 εκατ. δέντρων, αλλά και για την παγκόσμια ελαιοκομία.
Ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας Νίκος Θωμαΐδης, συμμετέχοντας στα πάνελ «Ελαιόλαδο 2026: Οι προκλήσεις δημιουργούν ευκαιρίες» και «Τεχνολογικές εξελίξεις στο ελαιόλαδο» ανέδειξε τον ρόλο των σύγχρονων μεθοδολογιών στην ανίχνευση της νοθείας, στην επαλήθευση της αυθεντικότητας και στην ανάδειξη των μοναδικών ποιοτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου. Ταυτόχρονα, παρουσίασε την τεχνολογία με την οποία μόλις σε τρία δευτερόλεπτα μπορούν να ανιχνευτούν όλες οι σημαντικές ουσίες που καθιστούν το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο μοναδικό και σημαντικό για την υγεία μας.
Ο Juan Antonio Parrilla González, από το Πανεπιστήμιο της Χαέν, παρουσίασε τρεις ομιλίες για τις προκλήσεις και ευκαιρίες του ελαιολάδου, τη νέα αφήγηση του κλάδου και τη δημιουργία γαστρονομικών εμπειριών. Εστιάζοντας στη μετάβαση του ελαιολάδου από ένα παραδοσιακό αγροτικό προϊόν σε ένα σύγχρονο πολιτιστικό και γαστρονομικό αγαθό υψηλής προστιθέμενης αξίας, ανέδειξε τη σημασία της σύνδεσης του προϊόντος με τον τόπο, την αυθεντικότητα και την εμπειρία του καταναλωτή.
Ο Μανώλης Καρπαδάκης, ειδικός στην αισθητηριακή αξιολόγηση και την αλυσίδα αξίας του ελαιολάδου, εστίασε στον καθοριστικό ρόλο της γνώσης και της τεχνολογίας στη διαμόρφωση της ποιότητας και του αισθητηριακού προφίλ του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου. Όπως επεσήμανε, η ποιότητα γεννιέται στον καρπό της ελιάς, αποκαλύπτεται στο ελαιοτριβείο και διαφυλάσσεται σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας.
Ο Diego Martínez Gila, καθηγητής του Πανεπιστημίου Jaén στην Ισπανία, παρουσίασε τις πιο σύγχρονες τεχνολογίες που επιτρέπουν συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας απώλειες και βελτιώνοντας την απόδοση των ελαιοτριβείων. Όπως σημείωσε, «η ποιότητα δεν είναι τυχαία είναι αποτέλεσμα συνεχούς ελέγχου και γνώσης της διαδικασίας».
Η Λέσβος ως μοντέλο υγείας
Ο καθηγητής του Yale, Βασίλης Βασιλείου, ανέδειξε τη Λέσβο ως «υγιές μοντέλο εκθεσιώματος», συνδέοντας το περιβάλλον, τη διατροφή και την υγεία. Παρουσίασε δεδομένα για τον ρόλο του ελαιολάδου στην καρδιομεταβολική, νευρολογική και ανοσολογική υγεία, υπογραμμίζοντας ότι η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί ισχυρό εργαλείο πρόληψης χρόνιων νοσημάτων. Η Λέσβος, όπως είπε, μπορεί να αποτελέσει
διεθνές πρότυπο βιώσιμης διατροφής και αγροοικολογίας. Από την πλευρά του ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΚΠΑ, Προκόπης Μαγιάτης, παρουσίασε τα νεότερα κλινικά δεδομένα για τις πολυφαινόλες του ελαιολάδου, συμπεριλαμβανομένων μελετών για Alzheimer, μεταβολικό σύνδρομο, οστεοαρθρίτιδα και καρκίνο. Οι πρόσφατες κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες υψηλής περιεκτικότητας έχουν σημαντική βιολογική δράση, επιβεβαιώνοντας ότι η ποιότητα του ελαιολάδου έχει αντίκτυπο στην υγεία.
Ο καθηγητής του Yale, Τάσσος Κυριακίδης, συνέδεσε, τέλος, τη Μεσογειακή Διατροφή με τη δημόσια υγεία και την πολιτισμική συνέχεια, επισημαίνοντας ότι «το ελαιόλαδο δεν είναι μόνο τρόφιμο, αλλά φορέας πολιτισμού». Αναφερόμενος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Oleoteca, όπου οι φοιτητές στο Yale εκπαιδεύονται στη γευσιγνωσία του ελαιολάδου, τόνισε ότι «η γνώση είναι το πρώτο βήμα για να χτίσουμε γέφυρες ανάμεσα στην επιστήμη, την παραγωγή και την κοινωνία».
Το 3ο Εlia Lesvos Confest, υπό την καθοδήγηση της προέδρου του πολιτιστικού συλλόγου «Ελαίας Νήσος Λέσβος», Φωτεινής Τιρπιντήρη και των άξιων συνεργατών της ανέδειξε τη Λέσβο ως τόπο όπου η παράδοση συναντά την καινοτομία και όπου η ελιά λειτουργεί ως φορέας μνήμης, ταυτότητας και προοπτικής. Η ανταλλαγή απόψεων κατά τη διάρκεια του
Συνεδρίου δεν περιορίστηκε στη μελέτη του αντικειμένου, αλλά άνοιξε χώρο για διάλογο, ακρόαση και αμοιβαίο σεβασμό. Το λάδι έπαψε να είναι αντικείμενο ανάλυσης και έγινε αφορμή συνάντησης ανθρώπων που πιστεύουν ότι η ποιότητα ενός τόπου μετριέται από το πώς σε κάνει να νιώθεις.
Με ανθρώπινη εγγύτητα η πολυθεματική διοργάνωση του 3ο ELIA Lesvos Confest, ξέφυγε από τα στενά επιστημονικά πλαίσια και άνοιξε ένα παράθυρο στον κόσμο της δημιουργίας, των παραγωγών και των καταναλωτών, μεταφέροντας το μήνυμα ότι η φροντίδα της ελιάς είναι πράξη ευθύνης απέναντι στο μέλλον. «Το 3ο ELIA Lesvos Confest απέδειξε ότι η Λέσβος μπορεί να φιλοξενήσει ένα πρόγραμμα πλούσιο, συνεκτικό και πολυδιάστατο. Επιστήμη, γαστρονομία, πολιτισμός, τεχνολογία και βιωσιμότητα συναντήθηκαν σε έναν κοινό χώρο δημιουργίας και συνεργασίας. Η ελιά έγινε ο άξονας που ενώνει ανθρώπους, ιδέες και προοπτικές για το μέλλον», σημείωσε η πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, Φωτεινή Τιρπιντήρη, δίνοντας ταυτόχρονα το σύνθημα για το επόμενο Confest, που θα γεφυρώνει την επιστήμη με την παραγωγή και την παράδοση με την καινοτομία.
