Η Λέσβος δεν ήταν τυχαίο γεγονός. Ήταν η αναμενόμενη συνέπεια ενός διοικητικού μοντέλου που ενεργοποιείται μετά το συμβάν και όχι πριν. Δηλώνεται η εστία όταν εκδηλωθεί κρούσμα, και αποζημιώνει εκ των υστέρων εκείνους που έχουν ήδη χάσει το κοπάδι τους. Όταν ο αφθώδης πυρετός εμφανίστηκε τον Μάρτιο του 2026, η ταχύτητα οριοθέτησης των ζωνών περιορισμού κατά τον Κανονισμό 2020/687 υπολειπόταν δραματικά της ταχύτητας με την οποία ο ιός διαπερνούσε την τοπική οικονομία.
Για τις εκμεταλλεύσεις των οποίων το κοπάδι δεν είχε ακόμη πληγεί, το κόστος ήταν ίδιο με αυτό όσων τα ζώα θανατώθηκαν. Αναστολή εμπορικών συναλλαγών, καθυστέρηση πληρωμών, αδυναμία διακίνησης ζώων. Τα τιμολόγια έγραφαν φέτα προέλευσης Λέσβου, και οι αγοραστές στην Γαλλία και τη Γερμανία διαβάζουν δελτία ζωονόσων προτού περάσουν παραγγελία.
Από τη διαπίστωση αυτή εκπορεύεται η αναγκαία μετατόπιση της ελληνικής στρατηγικής. Η βιοασφάλεια συνιστά το ίδιο το παραγωγικό μοντέλο. Η μετάβαση από τη διαπίστωση στη συστηματική πρόληψη και διαχείριση των κρίσεων σημαίνει ότι κάθε εκμετάλλευση πάνω από συγκεκριμένο μέγεθος αντιμετωπίζεται ως μονάδα με μετρήσιμο υγειονομικό αποτύπωμα. Προγραμματισμένη κτηνιατρική επίσκεψη, καταγραφή θνησιμότητας ανά ηλικιακή ομάδα, παρακολούθηση γαλακτοπαραγωγής ως προ-κλινικού δείκτη, υποχρεωτικά πρωτόκολλα εισαγωγής νέων ζώων, καραντίνα, διακριτή ροή για επισκέπτες κτηνιάτρους και προμηθευτές. Δεν πρόκειται για επινόηση. Πρόκειται για ό,τι ήδη εφαρμόζει με δικό του κόστος το βέλτιστο 1% των ελληνικών εκμεταλλεύσεων, και που μπορεί να καθιερωθεί ως βασική γραμμή του Σχεδίου της νέας ΚΑΠ, εφόσον αναγνωριστεί στις γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις και διασυνδεθεί με το ενιαίο δίχτυ ασφαλείας των 6,3 δισ. ευρώ ως μηχανισμός πρόληψης και όχι μόνον αντίδρασης.
Η θέση αυτή διαθέτει ήδη εκπρόσωπο στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Έκθεση Fidanza του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εγκριθείσα στις 30 Απριλίου 2026, ζητεί ρητά «ισχυρότερο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ ως προς τις στρατηγικές εμβολιασμού, τα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης και την ανταλλαγή δεδομένων, παράλληλα με μια κεντρική τράπεζα δεδομένων εμβολιασμού και μηχανισμούς αποζημίωσης για τους αγρότες που έχουν πληγεί από ζωονόσους». Η γραμμή αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη μετατόπιση που προτείνεται εδώ και προσφέρει στην ελληνική πλευρά πολιτική κάλυψη για να την προωθήσει στο τραπέζι του Ιουνίου. Στα νότια σύνορα της Ευρώπης τα δελτία ζωονόσων θα συνεχίσουν να γράφονται. Το ερώτημα είναι αν θα τα διαβάζουμε αφού γίνουν εστίες ή πριν.
Δρ. Ιωάννης Καϊμακάμης
Βοοτρόφος, Σύμβουλος Αγροδιατροφικού Τομέα-Grant Thornton | πρώην B’ Αντιπρόεδρος ΟΠΕΚΕΠΕ
(Ανέλαβε τον Ιανουάριο του 2025 και υπέβαλε την παραίτησή του στις 16 Οκτωβρίου, η οποία έγινε αποδεκτή την επομένη από τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα.)
*Ο Δρ. Ιωάννης Καϊμακάμης είναι επαγγελματίας της γεωργίας, με εξειδίκευση στην κτηνοτροφία και τη διοίκηση αγροδιατροφικών επιχειρήσεων. Κατέχει διδακτορικό δίπλωμα στη Ζωική Παραγωγή από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στην Αγροτική Οικονομία από το ίδιο Πανεπιστήμιο.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, έχει αναλάβει ηγετικές θέσεις σε σημαντικές επιχειρήσεις του τομέα. Σήμερα, διατελεί Σύμβουλος Επιχειρήσεων Αγροδιατροφής στη Grant Thornton και ηγείται στρατηγικών έργων, προσφέροντας συμβουλές υψηλού επιπέδου και συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του κλάδου. Επίσης, συνεχίζει την οικογενειακή επιχείρηση παραγωγής βόειου κρέατος και επιχειρεί μέσω ιδιόκτητης μονάδας στην παρολύμπια περιοχή της Ελασσόνας στη Θεσσαλία. Επιπροσθέτως, είναι επιστημονικός σύμβουλος σε δράση του ΠΑΑ «Γενετικοί Πόροι στην Κτηνοτροφία» και μέλος της Γραμματείας Αγροτικών Φορέων της ΝΔ.
Παράλληλα με τη δραστηριότητα του όπως αναφέρθηκε, ο Δρ. Καϊμακάμης έχει διακριθεί και στον επιστημονικό τομέα, καθώς υπήρξε μέλος ερευνητικών ομάδων και διδάσκων σε ακαδημαϊκά ιδρύματα. Οι σημαντικές επιστημονικές του συμβολές, μέσα από δημοσιεύσεις και ερευνητικά προγράμματα, αποδεικνύουν τη δέσμευσή του στην προώθηση της έρευνας στα κτηνοτροφικά συστήματα.
