Κατά τη συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών (Τμήμα Υγείας και Ευημερίας των Ζώων) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσιάστηκαν τα πορίσματα της αποστολής της Ομάδας Ειδικών Κτηνιάτρων της ΕΕ (EU VET Initiative), στην Λέσβο (24–27 Μαρτίου 2026).
Σύμφωνα με αυτά η προέλευση του ιού του αφθώδους πυρετού και ο χρόνος εισαγωγής του, η επιδημιολογική κατάσταση και η έκταση της μολυσμένης περιοχής παραμένουν αβέβαιες.
Τα πρώτα κλινικά συμπτώματα αναφέρθηκαν στις 15 Μαρτίου 2026 από ιδιώτη κτηνίατρο σε 8 από τα 38 βοοειδή που βόσκουν εκτενώς.
Εννέα δείγματα που συλλέχθηκαν από δύο βοοειδή βγήκαν θετικά για αφθώδη πυρετό με PCR στο Εθνικό Εργαστήριο Ραδιοϊότοπων (NRL) στις 16 Μαρτίου 2026.
Η εκτιμώμενη μόλυνση ήταν περίπου την 5η-7η ημέρα. Ο ιός ταυτοποιήθηκε ως ορότυπος SAT1 μετά από ανίχνευση αντιγόνου κατά τη διάρκεια ενός δεύτερου γύρου δειγματοληψίας.
Η κατάσταση του αφθώδους πυρετού στα αιγοπρόβατα ενέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο απαρατήρητης εξάπλωσης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο για ολόκληρο το νησί.
Παράλληλα, επισημαίνεται ξεκάθαρα η ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της επιτήρησης, της διαγνωστικής ικανότητας και των ανθρώπινων πόρων – στοιχεία που, όπως προκύπτει, δεν έχουν εξασφαλιστεί επαρκώς.
Οι κτηνίατροι της ΕΕ υποθέτουν ότι περισσότερες περιοχές του νησιού ενδέχεται να έχουν μολυνθεί και πρέπει να θεωρηθούν περιοχές υψηλού κινδύνου.
Συνιστάται η ενίσχυση της ευαισθητοποίησης για τον αφθώδη πυρετό μεταξύ των κτηνοτρόφων, των κτηνιάτρων και άλλων βασικών ενδιαφερόμενων μερών στον κτηνοτροφικό τομέα. Οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στην ενίσχυση των πρακτικών βιοασφάλειας και στην προώθηση τόσο της παθητικής όσο και της ενεργητικής επιτήρησης, με έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση.
Το μέγεθος της ζώνης επιτήρησης πρέπει να επανεξεταστεί και να διευρυνθεί.
Οι δραστηριότητες επιτήρησης θα πρέπει να επαναλαμβάνονται σε τακτικά χρονιά διαστήματα που δεν υπερβαίνουν τις δύο εβδομάδες. Η παθητική επιτήρηση σε όλη τη Λέσβο θα πρέπει να ενισχυθεί.
Η ευαισθητοποίηση και η παθητική επιτήρηση για τον αφθώδη πυρετό θα πρέπει να ενισχυθούν σε όλη την Ελλάδα.
Όλα τα ζώα σε επιβεβαιωμένα θετικές για αφθώδη πυρετό εκτροφές πρέπει να θανατώνονται και οι γειτονικές εκτροφές θα πρέπει να εξετάζονται για άμεση «θανάτωση».
Συνιστάται η συνεχής υποστήριξη από την αστυνομία ή άλλες αρμόδιες αρχές για τη διατήρηση αποτελεσματικών μέτρων ελέγχου και την αποτροπή μη εξουσιοδοτημένων μετακινήσεων ζώων στο νησί.
Το γάλα που προέρχεται από μολυσμένες φάρμες πρέπει να καταστρέφεται.
Πρέπει να εφαρμόζεται κατάλληλο πρόγραμμα απολύμανσης για τα οχήματα που εξέρχονται από τις απαγορευμένες ζώνες (ζώνες 3 και 10 χλμ.). Ο έλεγχος του καθαρισμού και της απολύμανσης στα κέντρα συλλογής γάλακτος, ιδίως στις Ζώνες Παραγωγής και Απελευθέρωσης Γάλακτος (ΖΠ) θα πρέπει να ενισχυθεί.
Διαβάστε όλο το πόρισμα της ΕΕ
Πάντως η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται σε οριακό σημείο, οι παραγωγοί πιέζονται ασφυκτικά και η αγορά δείχνει σημάδια αποσταθεροποίησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ένα ενιαίο και αυστηρό σχέδιο βιοασφάλειας σε όλο το νησί καθίσταται επιτακτική, καθώς μόνο μέσα από συντονισμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις μπορεί να περιοριστεί η κρίση. Και βέβαια τα μέτρα απολύμανσης θα πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρά για να μην εξαπλωθεί η νόσος στην υπόλοιπη Ελλάδα.
Ερώτηση Ευρωβουλευτή Σάκη Αρναούτογλου προς Κομισιόν
Με κατεπείγουσα ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Μέλος της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου, Σάκης Αρναούτογλου φέρνει ακόμα μια φορά στο προσκήνιο την επικίνδυνη εξέλιξη της επιδημίας Αφθώδους Πυρετού στη Λέσβο, καταγγέλλοντας σοβαρές ευθύνες της Κυβέρνησης για καθυστερήσεις, ελλείψεις και απουσία ουσιαστικού σχεδίου αντιμετώπισης.
Τα πορίσματα της αποστολής των Ευρωπαίων κτηνιατρικών εμπειρογνωμόνων (EU VET Initiative) είναι αποκαλυπτικά: άγνωστη προέλευση του ιού, αδιευκρίνιστος χρόνος εισαγωγής και υψηλός κίνδυνος «σιωπηλής» διασποράς με μη εντοπισμένες εστίες. Παράλληλα, επισημαίνεται ξεκάθαρα η ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της επιτήρησης, της διαγνωστικής ικανότητας και των ανθρώπινων πόρων – στοιχεία που, όπως προκύπτει, δεν έχουν εξασφαλιστεί επαρκώς.
Ο Σάκης Αρναούτογλου υπογραμμίζει ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από τα στενά όρια της Λέσβου και εξελίσσεται σε δυνητική απειλή για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η Κυβέρνηση απέτυχε να προλάβει και τώρα αποδεικνύεται ανίκανη να διαχειριστεί την κρίση. Χωρίς επαρκείς κτηνιατρικές υπηρεσίες, χωρίς ενισχυμένη επιτήρηση και χωρίς σαφές επιχειρησιακό σχέδιο, η νόσος βρίσκει πεδίο να εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα. Οι παραγωγοί εγκαταλείπονται και η χώρα εκτίθεται», τονίζει.
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι για την έλλειψη πρόληψης και έγκαιρης αντίδρασης: «Όταν οι ίδιοι οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί επισημαίνουν κενά σε προσωπικό, διαγνωστικά μέσα και βιοασφάλεια, η ευθύνη της Κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη. Δεν πρόκειται για μια απρόβλεπτη εξέλιξη, αλλά για αποτέλεσμα αδράνειας και ανεπαρκούς προετοιμασίας».
Με την παρέμβασή του, ο Έλληνας ευρωβουλευτής ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
- Άμεση επιχειρησιακή ενίσχυση της Ελλάδας με προσωπικό, εξοπλισμό και διαγνωστικές δυνατότητες, βάσει συγκεκριμένων ευρωπαϊκών εκτιμήσεων.
- Ενεργοποίηση διακρατικής συνεργασίας και στήριξη από Εθνικά Εργαστήρια Αναφοράς άλλων κρατών-μελών για ταχεία ανάλυση δειγμάτων και αποτελεσματική ιχνηλάτηση.
- Ειδικά μέτρα προστασίας για την τοπική φυλή προβάτου της Λέσβου, ως πολύτιμου γενετικού πόρου, με αυξημένη επιτήρηση, αυστηρότερα μέτρα βιοασφάλειας και στοχευμένες παρεμβάσεις, ακόμη και προληπτικό εμβολιασμό όπου απαιτείται.
«Δεν μπορούμε να παρακολουθούμε παθητικά την κατάρρευση ενός ολόκληρου παραγωγικού κλάδου. Η προστασία της κτηνοτροφίας, της τοπικής οικονομίας και της δημόσιας υγείας απαιτεί άμεσες, συντονισμένες και αποτελεσματικές αποφάσεις. Η αδράνεια κοστίζει», καταλήγει.
