Ενας μήνας έχει συμπληρωθεί από την απαγόρευση διακίνησης τυροκομικών προϊόντων και κρέατος από τη Λέσβο λόγω των μέτρων που έλαβε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΥΠΑΑΤ) για τον περιορισμό του αφθώδους πυρετού. Μόνο που δεν τον έχει περιορίσει. Κτηνοτρόφοι αποκλείουν το λιμάνι του νησιού, χύνουν το αδιάθετο γάλα και οι θανατώσεις των ζώων τους δεν έχουν σταματημό. Ο δε ιός δεν αφορά μόνο τα αιγοπρόβατα (όπως στην ευλογιά) αλλά όλα τα παραγωγικά ζώα. «Η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από τότε που ξεκίνησε η ασθένεια» τονίζει στο Documento ο Στρατής Κόμβος, γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου (ΟΑΣΛ), και εξηγεί: «Το νησί είχε λίγα κρούσματα και οκτώ κτηνιάτρους που ήταν στο πεδίο. Τώρα βρισκόμαστε έναν μήνα μετά με πολλαπλάσια κρούσματα και με μόλις πέντε κτηνιάτρους! Μετά τις σφαγές των ζωντανών έρχεται η θανάτωση του κτηνοτρόφου. Δεν υπάρχουν μέτρα στήριξης για τον βιοπαλαιστή κτηνοτρόφο».

Ολόκληρα χωριά που ζουν αποκλειστικά από την κτηνοτροφία στο ακριτικό νησί κινδυνεύουν να πεινάσουν αφού θανατώνονται τα κοπάδια, ενώ τα προϊόντα των ζώων (κρέας, τυρί και γάλα) παραμένουν αδιάθετα, αν και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Αυτά όμως γίνονται στην Κύπρο και όχι στην Ελλάδα, όπως επισημαίνει στο Documento ο Χαράλαμπος Δερεδίνης, αντιδήμαρχος Πρωτογενούς Παραγωγής στη δυτική Λέσβο και κτηνοτρόφος: «Η Αγρα, το χωριό μου, είναι 100% κτηνοτροφικό και παράγει ημερησίως 35 τόνους γάλα. Οι άνθρωποι δεν ξέρουν να κάνουν κάτι άλλο. Θα πεινάσουν. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είναι εξαφανισμένο. Μιλήσαμε με το ΥΠΑΑΤ για το κασέρι, στο οποίο μπορεί να γίνει αναθέρμανση σαν το χαλούμι. Στην Κύπρο εξάγεται κανονικά, εδώ δεν μας δίνουν λύσεις. Η ζημιά για το νησί είναι περίπου στα 8 εκατ. ευρώ το 15ήμερο. Επτά εκατομμύρια χάσαμε μόνο από τα αρνιά που δεν σφάξαμε το Πάσχα και δεν σας μιλώ καν για τα τυροκομικά προϊόντα και το αδιάθετο γάλα».

Aπείρως πιο μεταδοτικός ο ιός

Τι είναι όμως ο αφθώδης πυρετός και γιατί σε σχέση με την ευλογιά των αιγοπροβάτων η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη; Τι δεν κάνουν η κυβέρνηση Μητσοτάκη και το ΥΠΑΑΤ;

Ο αφθώδης πυρετός εμφανίστηκε στην Κύπρο, όπου το κράτος έχει προχωρήσει σε εμβολιασμούς των ζώων σε αντίθεση με την Ελλάδα. Στη Λέσβο η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με την αντιεμβολιαστική πολιτική της στην κτηνοτροφία, προτίμησε να κατεβάσει τα ρολά κλείνοντας ολοκληρωτικά την αγορά πριν από το Πάσχα.

Το προφίλ του ιού και τη μεταδοτικότητά του αναλύει στο Documento ο κτηνίατρος και τεχνικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) Χρήστος Μόσχος: «Ο ιός πιάνει όλα τα παραγωγικά ζώα. Τα περισσότερα συνήθως δεν φέρουν συμπτώματα μέχρι να φτάσουν σε σημείο στρες, ενώ και ως ασυμπτωματικά μεταδίδουν τον ιό. Γι’ αυτό είναι και πολύ δύσκολο μια τέτοια ασθένεια να την περιορίσουμε σε σχέση με την ευλογιά και την πανώλη. Ο αφθώδης πυρετός μεταδίδεται με τον αέρα και ειδικά σε περιόδους υγρασίας. Είναι το αντίθετο με την ευλογιά. Φανταστείτε ένα κομμάτι σάλιου, όπως φτερνίζεστε, να μπορεί να κολλήσει σε οποιαδήποτε επιφάνεια και να επιζεί πάνω από μία έως πεντέμισι μέρες (όταν η υγρασία είναι από 60% και πάνω) ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία του χώρου και την υγρασία. Οι ψεκασμοί στα οχήματα που βλέπετε είναι στην κυριολεξία για το θεαθήναι. Μια καρακάξα μπορεί να μεταφέρει σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση τον ιό από ένα αυτοκίνητο».

Στο ερώτημα τι θα έπρεπε να γίνει, ο Χρ. Μόσχος είναι ξεκάθαρος και αντιπαραβάλλει το παράδειγμα της Κύπρου: «Κινούμαστε σε λάθος κατεύθυνση. Γιατί η πιο κοντινή μας χώρα με αφθώδη πυρετό είναι η Κύπρος, η οποία έχει πάρει εμβόλιο και έχει ξεκινήσει εμβολιασμό. Εννοείται με δικλίδες για το πού και το πώς θα γίνει. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Αντιγόνων και Εμβολίων έχει περίπου εννέα εκατομμύρια δόσεις και στην Κύπρο εξ όσων γνωρίζω έχει σταλεί ένα εκατομμύριο δόσεις. Η Ελλάδα πάλι δεν έχει ζητήσει εμβόλιο. Για τον αφθώδη θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε “ring vaccination”. Είναι μια τακτική κατά την οποία όπου εμφανιστεί κρούσμα εμβολιάζουμε όλα τα κοπάδια γύρω γύρω. Κάνουμε έναν κυκλικό εμβολιασμό γύρω από το μολυσμένο κοπάδι και στη συνέχεια προχωράμε σε δειγματοληπτικό έλεγχο για να δούμε αν τον περιορίσαμε. Εμείς κάνουμε “cooling”, δηλαδή αν βρεθεί έστω και ένα άρρωστο ζώο σε μια μονάδα τα θανατώνουμε όλα».

Δέκα κτηνίατροι για πάνω από 450.000 ζώα

Με τις θανατώσεις να έχουν ξεπεράσει τα 8.000 ζώα, οι κτηνοτρόφοι καταγγέλλουν ότι δεν υπάρχουν οι απαραίτητες δυνάμεις για την αντιμετώπιση του ιού. Η υποστελέχωση της κτηνιατρικής υπηρεσίας είναι τραγική, όπως εξηγεί ο Χ. Δερεδίνης: «Eχουμε φύγει από το πρωταρχικό κρούσμα σε ευθεία πάνω από 15-20 χιλιόμετρα. Το πρώτο κρούσμα βγήκε στην Πελόπη κι έχουμε φτάσει στην Καλλονή. Δυστυχώς η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου δεν μπορεί να κάνει προσλήψεις. Η προκήρυξη για τους ιδιώτες που μπορεί να προσλάβει νομίζω βγήκε σήμερα (15/4), αν δεν κάνω λάθος. Τα ποσά που δίνουν είναι ελάχιστα, δηλαδή 40 ευρώ για τα εκτός έδρας. Δεν μπορεί να έρθει κανείς από την ηπειρωτική Ελλάδα να βοηθήσει με τέτοια ποσά».

Για τη βουλευτή Λέσβου του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το βιος των ανθρώπων με όρους κόστους-οφέλους εξυπηρετώντας συγκεκριμένα συμφέροντα: «Η κυβέρνηση, αντί να πάρει μέτρα να εξοντώσει τη νόσο, παίρνει μέτρα που εξοντώνουν στους κτηνοτρόφους. Εδώ κι έναν μήνα στην πραγματικότητα έχουν μείνει πέντε άνθρωποι που παλεύουν να πάρουν δείγματα από τα μαντριά. Ανοιξαν την πόρτα στον ιό με την υποστελέχωση της υπηρεσίας. Ο κρατικός μηχανισμός θα έπρεπε να είχε στελεχωμένες υπηρεσίες ή έστω σε αυτές τις έκτακτες περιπτώσεις να στείλει ένα κλιμάκιο 40-50 κτηνιάτρων να ελέγχει άμεσα όλο το νησί και να μπορέσει να εκτιμηθεί η ενδεδειγμένη επιστημονική διαχείριση της νόσου και το ενδεχόμενο του εμβολιασμού. Είναι συνειδητή επιλογή της κυβέρνησης να θυσιαστεί η Λέσβος για να μη λερωθεί το brand name της φέτας στις εξαγωγές. Δηλαδή, για άλλη μια φορά, όπως έκαναν και στην ευλογιά, δουλεύουν για τα συμφέροντα πέντε εταιρειών που μονοπωλούν τις εξαγωγές της φέτας. Και βεβαίως μιλάμε για συνειδητή επιλογή, διότι οποιοδήποτε μέτρο προστασίας το αντιμετωπίζουν ως κόστος που δεν είναι διατεθειμένοι να το πάρουν. Δεν το έκαναν όλα αυτά τα χρόνια με τις υπηρεσίες, δεν το κάνουν και τώρα».

Ο Τσιάρας, ο Κέλλας και τα ψέματα Λαζαρίδη

Οι κτηνοτρόφοι, πριν από τη συνάντηση με τη νέα ηγεσία του ΥΠΑΑΤ στις 17 Απριλίου, είχαν μείνει στα όσα ειπώθηκαν στην πρώτη συνάντηση τον Μάρτιο με τον Κώστα Τσιάρα και τον Χρήστο Κέλλα, ενώ σήμερα υφυπουργός είναι ο Μακάριος Λαζαρίδης που δεν «είδε» κανένα σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ.

Την απόλυτη ανυπαρξία του ΥΠΑΑΤ και τα ψέματα της κυβέρνησης κατακεραυνώνει ο Στρ. Κόμβος: «Εμείς μιλήσαμε με τον κ. Κέλλα, τον προηγούμενο υφυπουργό, και τον κ. Τσιάρα όταν ήρθαν εδώ (σ.σ.: στις 28/3). Υποσχέθηκαν πράγματα αλλά δεν υλοποιήθηκε κάτι από αυτά και ύστερα από τρεις μέρες ήταν κατηγορούμενος για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τον χάσαμε. Φυσικά με τη νέα ηγεσία του υπουργείου δεν έχουμε επικοινωνήσει ακόμα. Ο κ. Λαζαρίδης δεν έχει μπει στη διαδικασία να έρθει σε επικοινωνία με εμάς. Ασχολείται με τα πτυχία του. Μάλιστα είπε και ψέματα, αν δεν κάνω λάθος, ισχυριζόμενος ότι δεν υπάρχει αγανάκτηση, ότι όλα έχουν διευθετηθεί, όλα πάνε προς το καλύτερο. Είναι σκέτο ψέμα. Τίποτα δεν έχει γίνει».

Κι ενώ θα περίμενε κανείς ότι η ΑΑΔΕ, που ενσωμάτωσε τον αμαρτωλό ΟΠΕΚΕΠΕ, θα είχε αποζημιώσει ταχύτατα τους πρώτους που θανάτωσαν τα κοπάδια τους, σύμφωνα με τον Χ. Δερεδίνη οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν δει ούτε ευρώ: «Από τότε που φύγανε ο κ. Τσιάρας και ο κ. Κέλλας δεν έχουμε καμία επικοινωνία. Καμία απολύτως. Μας έχουν πει ότι θα αποζημιωθούμε, όπως συνέβη με την ευλογιά, αλλά ο πρώτος που έχει πληγεί δεν έχει πληρωθεί. Αυτό που συμβαίνει είναι αργός θάνατος».

«Μας αναγκάζουν να πετάμε τα προϊόντα μας»

Τα μέτρα που έκλεισαν την αγορά της Λέσβου έχουν συμπαρασύρει τα τυροκομεία και τα σφαγεία με ζημιά εκατομμυρίων ευρώ ενώ γάλα, κρέας και τυρί μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Οπως εξηγεί ο Χρ. Μόσχος, «το γάλα, όπως και η φέτα, υποβάλλεται σε παστερίωση. Αυτό σημαίνει πως είναι ασφαλή. Το ίδιο ισχύει και για το κρέας των ζώων. Θα μπορούσαν να έχουν δημιουργήσει ειδικά σφαγεία μόνο για τα άρρωστα ζώα. Τα κρέατα θα περνούσαν θερμική επεξεργασία για να σταματήσει ο ιός και θα γίνονταν προϊόντα, όπως σαλάμι, λουκάνικο Φρανκφούρτης κ.ά. που μπορούν να καταναλωθούν».

«Στην Κύπρο δεν είχαν την ευκολία να απομονώσουν ένα νησί και να το θυσιάσουν, όπως γίνεται στη Λέσβο. Και εμβολιασμός έγινε και το χαλούμι συνεχίζει να εξάγεται κανονικότατα. Τα τυροκομικά προϊόντα που περνούν θερμική επεξεργασία είναι απολύτως ασφαλή για την κατανάλωση. Με τα μέτρα μάς λένε ότι μπορούμε να καταναλώσουμε αυτά τα προϊόντα στη Λέσβο, αλλά δεν μπορούν να βγουν εκτός. Πράγμα που είναι εντελώς παράλογο» σχολιάζει η Μ. Κομνηνάκα σχετικά με την απαγόρευση μεταφοράς των προϊόντων και καταγγέλλει την παντελή έλλειψη σχεδίου για το γάλα: «Τους λέει μια υπηρεσία να το πάνε στον ΧΥΤΑ, μετά τους λένε ανοίξτε λάκκους και ρίξτε το στα χωράφια σας και τελικά τους ανακοινώνουν ότι αυτό αποτελεί ρύπανση και μη διαχειρίσιμο απόβλητο! Κανένας κρατικός φορέας δεν έχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο από την αρχή για τη διαχείριση της νόσου».

Παράταση αγωνίας στη Λέσβο και μετά τη συνάντηση της Παρασκευής

Καθόλου αισιόδοξοι δεν είναι οι κτηνοτρόφοι στη Λέσβο και μετά τη συνάντηση των φορέων του νησιού με τη νέα ηγεσία του ΥΠΑΑΤ προχθές Παρασκευή. Ουσιαστικά μπήκε ένα πλαίσιο για τις αποζημιώσεις που θα δοθούν (με τα ίδια κριτήρια που δόθηκαν για την ευλογιά), αλλά από το τέλος του μήνα.

«Δεν είμαστε ικανοποιημένοι με απλές δεσμεύσεις» σημειώνει ο Στ. Κόμβος, που παρευρέθηκε στη συνάντηση και εξηγεί: «Θα συνεχίσουμε όσο αντέχουμε. Δεσμεύτηκαν ότι θα δουν τις επόμενες μέρες πώς θα ανοίξει το λιμάνι για τα τυροκομικά προϊόντα, για να “απεγκλωβιστούν” τα τυροκομικά. Οσο για το γάλα, θα συνεχίζουμε να το θάβουμε σε ειδικούς λάκκους». 

Η Μ. Κομνηνάκα κάνει λόγο για παραδοχή αποτυχίας εκ μέρους της νέας ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ: «Τους πήρε έναν μήνα για να ομολογήσουν ότι δεν υπήρχε σχέδιο για την αντιμετώπιση της ζωονόσου ούτε για την πρόληψη ούτε ουσιαστικά για την αντιμετώπιση, πόσο μάλλον για τη στήριξη αυτών των ανθρώπων που εδώ κι έναν μήνα είναι πραγματική χωρίς εισόδημα».

ΠΗΓΗ